چرا جنگ چالدران در تاریخ ایران از اهمیت برخوردار است؟

منطقه ی چالدران هم اکنون در 224 كيلومتري شمال غربي اروميه واقع شده و  حدود 144 كيلومتر با کشور تركيه مرز مشترك دارد. در روز ۳۱ مرداد ۸۹۳ خورشیدی برابر با ۱۵۱۴ میلادی میان ایران (شاه اسماعیل صفوی) و ترک های عثمانی (سلطان سلیم) جنگی درگرفت که بعد‌ها به جنگ چالدران مشهور شد. تجهیزات نظامی قوای ایران در این جنگ عبارت از ده ‌هزار کلاه خود و زره آهنی و ۷۵۰ عدد خفتان، ۱۵ هزار شمشیر و ۳۲ هزار عدد نیزه و ۷۰۰۰ تبرزین و ۵۰۰ تفنگ بودند. اما در مقابل، سپاهیان عثمانی به سلاح های مدرنی مانند توپ و تفنگ های جدیدتر مجهز بودند. گرچه سپاه ایران در ابتدا پیروزی هایی به دست آورد، اما با به کار افتادن توپ‌های عثمانی ها و بکار گیری تکنیک های جدید جنگی، نتیجه ی جنگ به سرعت به نفع عثمانی‌ها تغییر کرد. استفاده از توپخانه برای ایرانیان مصیبت‌بار بود. بسیاری از سربازان ایرانی و فرماندهان و صاحبان مناصب که همراه با شاه اسماعیل و سربازان در دفاع از وطن تا پای جان هم قسم شده بودند، در معرکه کشته شدند: ۲۷۶۵۴ هزار تن از ایران و ۴ هزار نفر از سپاه عثمانی.

 نتیجه ی جنگ چالدران جدا شدن مناطق کردستان ترکیه، کردستان عراق و کردستان سوریه کنونی از ایران بود. مناطق دیگری شامل آذربایجان تا تبریز و تمام کردستان ایران تا همدان نیز در جریان این جنگ از ایران جدا شدند و به دست عثمانی ها افتادند. اما چند سال بعد شاه‌ عباس صفوی توانست بخش هایی از این مناطق را با جنگ پس بگیرد.

نتیجه: این جنگ نتایج اسفباری برای ایرانیان به همراه داشت که تا کنون یاد آن فراموش نمی شود. در واقع علت شکست ایرانیان، بی خبری آن ها از تحولات نظامی جدید در اروپا و عثمانی بود. این امر نشان می دهد، هر چقدر تعداد سربازان بیشتر باشد و متحدتر و با انگیزه تر کافی نیست، بلکه بایستی به علم و تکنولوژی مدرن روز هم دسترسی داشت. همین غفلت، بعدها بارهای دیگر در دوران قاجاریه تکرار شد که سبب جدایی نواحی زیادی از شمال ایران توسط روس ها شد. مطمئناً در دوران مدرن، اگر رقابت میان روس ها و انگلیسی ها (توازن قوا ) نبود، از ایران کنونی هم چیزی باقی نمی ماند.